Sperm Nasıl Oluşur?

Yayınlanma Tarihi: Ekleyen:

Kategoriler
2371

Sperm hücreleri erkeklerde , testis denilen organda gelişen germ hücreleridir. Sperm hücrelerinin gelişimi ergenlik döneminde olgunlaşmaya başlar. Beyinden gelen komutlarla üretilen efesaj denilen bir hormon ile sperm hücreleri testisde gelişir, büyür ve belli bir olgunluğa yani dölleme kapasitesine ulaşır. Sağlıklı bir erkekte sperm hücreleri 45 ila 60 gün içerisinde gelişimini tamamlar.Yapılan çalışmalarda yaklaşık bir saniye içerisinde sperm hücrelerinin 1000 gibi yüksek bir sayıda üretilmiş olduğu görülmüştür.

Bu kadar kısa bir zamanda çok sayıda üretilmesine rağmen sperm üretimi oldukça karmaşık ve uzun bir süreçte olur. Sperm hücresi oluşumuna spermatogenez adı verilir ve germ hücrelerinin çeşitli aşamalardan geçmesiyle olur.

Sperm hücresinin oluşma sürecinde germ hücreleri mayoz bölünme ile 46 kromozomlu halden buna dipliod hal adı verilir, 23 kromozomlu haploid durumuna gelirler ve yine 23 kromozomlu yumurta hücresi ile birleşerek 46 kromozomlu sağlıklı bir bireyin oluşmasını sağlarlar.

Erkek sperm üretimi 3 aşamada incelenebilir.

1.aşama: Germ hücrelerinin mitoz bölünme ile çoğalarak kendilerinin aynısı olan hücreleri oluşturması

2.aşama: Germ hücrelerinin mayoz bölünme ile kromozom sayılarını 23’e indirmesi

3.aşama: Sperm öncülü hücrelerin sperm hücrelerine dönüşmesi

İnsan testisi torba şeklinde bir dokunun içine yerleşmiştir ve buna scrotum adı verilir. Her bir testis 4,5-5 santimetre uzunluğunda ve 20 cc hacminde bir yapıya sahiptir. Yaş ilerledikçe testisler küçülür.

Testis dokusu kan damarları, kas hücreleri, sinir lifleri içeren bir kapsül ile sarılmıştır. Her testis içinde ince ve birbiri üzerine katlanmış oldukça fazla sayıda kılcal borular vardır. Sperm hücreleri bu borular içerisinde oluşur ve olgunluğa erişir. Testisin hemen tepesinde yerleşmiş bir yap vardır. Epididim adı verilen bu yapı sperm hücrelerinin olgunlaşmasının devam ettiği bölge olup, hücreler için depo görevini görür. Epididim yapısı da vaz deferens adı verilen ana sperm iletim kanalı ile devam eder. Vaz deferens yani ana sperm kanalının içine prostat bezi, seminal vezikülleri ve cowper salgı bezleri kendi salgılarını boşaltır ve böylelikle meni son halini alır. Bu salgılar, sperm hücrelerini besler ve sperm hücrelerini hareketlerinin artmasını sağlar.

Sperm Nasıl Oluşur? 1

Sperm hücreleri bu salgılar ile birleşerek meni adı verilen sıvıyı oluşturur. %60 oranında seminal vezikül ve %20 prostattan oluşan meni yaklaşık 4 ml. hacmindedir. Prostat en dış kısımda bulunan organdır. Ejakulasyon yani boşalma sırasında ilk boşalan sıvı prostat sıvısı olup en canlı spermler bu sıvı içinde yer alır. Meni, erkeğin orgazm olması ile fışkırma şeklinde dışarı boşalır. Grimsi, bulutumsu renkte, kendine has kokusu olan, koyu ve yapışkan kıvamlı  meni, vücuttan atıldıktan 5 ila 20 dakika sonra yapışkan halini kaybederek sıvılaşmaya başlar ve 30 dakika içinde de tamamen su halini alır.

Sperm üretimi sürekli olup, üretilen sperm boşaltılmak üzere depolanır. Bir boşalmada erkek yaklaşık 150 milyon sperm hücresi boşaltır. Döllenme için sperm sayısı kadar sperm kalitesi de önemlidir. Erkeklerin sağlıklı sperm oluşumu sağlaması için sık sık boşalması gerekir. Ayrıca sigara, aşırı kafein, alkol gibi zararlı maddeler sperm kalitesini ciddi anlamda olumsuz etkiler.

Yorumlarınızı Bekliyoruz