Hamilelikte Şeker Yüklemesi

Yayınlanma Tarihi: Ekleyen:

Hamilelikte Şeker Yüklemesi

Hamilelik süreci boyunca kadının bedeninde pek çok fiziksel ve hormonal değişimler yaşanır. Metabolizma, ikinci bir canlıyı anne bedenine adapte etme sürecinde birtakım değişimler yaşar ve bu son derece olağan bir durumdur. Gebelik şekeri denilen durum da bu seyirin bir parçasıdır.

Gebelik şekeri, çok sık karşılaşılan bir durum olarak görülmektedir. Anne adaylarına yapılan şeker yüklemesi testi sırasında diyabetle karşılaşılsa bile sağlıklı bebekler dünyaya gelebilmektedir. Gestasyonel diyabet, yani gebelik diyabeti geçici bir durumdur. Yediğimiz gıdalardaki karbonhidratlar sindirilerek glikoz (şeker) olarak kana karışır ve hücre içine alınarak enerji olarak kullanılır. Karbonhidratlı yiyecekler yediğimizde, pakreas, insülin hormonu salgılar ve bu salınım sayesinde, glikoz hücre içine girer ve kandaki şeker düzeyi dengede tutulmuş olur. Fakat hamilelikte salgılanan gebelik hormonları, insülinin şekeri hücre içine sokma vazifesini zorlaştırır ve buna bağlı olarak hamilelerde kan şekeri yükselir. Gestasyonel diyabet dediğimiz hamilelik diyabeti, sıklıkla gebeliğin 20. haftasından sonra ortaya çıkmaktadır. Hamilelikte şeker yüklemesi ile, diyabet riski olup olmadığı kontrol edilmeli ve anne ile doğacak bebeğin sağlığı açısından, oluşması muhtemel riskler de ortadan kaldırılmalıdır.

Gebelik Şekeri Nedir?

Gebelikte şeker yüklemesinden bahsediyoruz bahsetmesine ama gebelik şekeri nedir? sorusuna bir cevap bulalım önce dilerseniz.

Halk arasında gebelik şekeri veya hamilelik şekeri olarak bilinen hastalığın tıp literatüründeki ismi “Gestasyonel diyabet”tir. Gebeliğe bağlı şeker hastalığı yahut hamileliğe bağlı şeker hastalığı da denilmektedir. Plasentadan salgılanan HPL isimli hormon, anne karnındaki bebeğe (fetüs) yeterli glikoz gidebilsin diye, insülinin kan şekeri düşürücü etkisini frenler. Bunun sonucunda anne adayında şeker seviyesinde yükselme (hiperglisemi) belirtileri gözlenir. Bu durum ciddi boyutlara ulaşabilir ve hatta anne adayı HPL salınımının en etkin olduğu 24. Haftadan itibaren diyabetik olabilir.

Hamilelikte seker yuklemesi1

Gebelik şekeri, hamile kadınların %5’inde görülebilir. Gebelik sırasında görülen şeker hastalıklarının % 90’ı gestasyonel diyabet özelliği taşır.

Peki, gestasyonel diyabet riski kimlerde ve hangi durumlarda daha sık görülür?

  • Ölü doğum yapmış
  • Anomalili bebek dünyaya getirmiş
  • 4 kilogramın üzerinde (iri) bebek doğurmuş
  • Birden fazla düşük yapmış
  • Daha önceki gebeliklerinde gestasyonel diyabet öyküsü olan
  • 35 yaş ve sonrasında gebe kalan
  • Akrabalarında, özellikle birinci dereceden akrabalarında diyabet olan
  • Kronik hale gelmiş idrar yolu veya mantar enfeksiyonu olan
  • Gebelik sürecinde çok fazla kilo alan
  • Bebeği henüz doğmadan ani şekilde ölen
  • Çok yeme, çok su içme, sık idrara çıkma

gibi karakterize diyabet belirtileri gösteren anne adaylarında gestasyonel diyabet (hamilelik şekeri) riski daha fazladır.

Şeker Yükleme Testi Ne Zaman Yaptırılmalı?

Daha önce şeker hastalığı olmamasına rağmen, anne adayında hamilelik sırasında kanda glikoz seviyesinde artış olabilmektedir dedik.Şeker Yükleme Testi Ne Zaman Yaptırılmalı? sorusunun yanıtını, gebelik döneminde 24 ve 28. haftalarda yapılan şeker yükleme testiyle, anne adayında hamilelik şekeri olup olmadığı anlaşılabilir cümlesiyle verebiliriz.

Hamilelikte seker yuklemesi2

Hamilelikte Şeker Yükleme Testi Nasıl Yapılır?

Peki bu testin yapılması zor mudur? Hamilelikte Şeker Yükleme Testi Nasıl Yapılır? sorusuna da cevap verelim.

Hamileliğin 24. ve 28. haftaları arasında anne adayına 50 gram glikoz içirilir ve 1 saat sonra kandaki glikoz seviyesi kontrol edilir.  Kontrol sonucunda kandaki glikoz seviyesi 140 mg /dl’nin altında çıkarsa anne adayında gebelik şekeri olmadığı belirlenir. Ancak sonuç, 140 mg/dl üzerinde çıkarsa, bu kez 100 gramla 3 saatlik testin yeniden yapılması gerekebilir.

Pregnant woman touching stomach, female in background

3 saat süren yükleme sonunda anne adayında gebelik şekeri olup olmadığı kesin olarak belirlenir. Şeker yükleme testi sonrasında, yoğun fiziksel aktiviteden kaçınılması ve test sürerken hiçbir şey yenmemesi gerekir ki, test doğru sonuçları verebilsin.

  • Açlıkta > 95 mg/dl
  • 1.saattte> 180 mg/dl
  • 2.saatte> 155 mg/dl
  • 3.saatte> 140 mg/dl

Bu 4 değerden 2 tanesi veya daha fazlası normal dışı ise, gestasyonel diyabet teşhisi konabilir. Eğer sadece tek değer yüksek se, test 1 ay sonra yeniden yapılmalıdır. Sonuçlar yine gestasyonel diyabet tanısını işaret ediyorsa, hekimin uygun göreceği tedaviye başlanır.

Şeker Yükleme Testi Bebeğe ve Anneye Zarar Verir mi?

Özellikle anne adaylarının kafasında soru işareti oluşturan ve sıkça Şeker Yükleme Testi Bebeğe ve Anneye Zarar Verir mi? sorusunu sormalarına neden olan endişeyi gidermek adına şunu söyleyebiliriz; kadın doğum uzmanlarının yaptığı açıklamaya göre 50 gramlık glikoz yüklemesinin bebeğe zarar verecek sınırda olmadığı ve zaten insülin salınımının, bu sınıra kalkan oluşturduğu bilinmektedir. Uzman hekimler, Şeker Yükleme Testi Bebeğe ve Anneye Zarar Verir mi? sorusuna, bu testin uluslararası alanda da kabul gördüğü cevabını veriyor ve 50 ila 75 gramlık glikozun bebeğe ve anneye hiçbir zararının olmayacağını da belirtiyorlar. Tek iğne girişiyle yapılan bu testin tanısı konmuş herhangi bir şikayete sebep olmadığı  da biliniyor.

Hamilelik boyunca tüketilen çikolata, şekerleme, tatlı ve tüm şekere dönüşen karbonhidrat içerikli besinler düşünüldüğünde, gebelikte yapılan şeker yükleme testinin anne ve bebeğe zarar vermesi çok zayıf bir ihtimal olarak bile görülmemektedir. Hekiminize danışarak ve eğer o uygun görürse, hem kendinizi hem de bebeğinizi riske atmamak adına şeker yükleme testini yaptırmanızda fayda vardır.

Gebelik Şekerinin Riskleri Nelerdir?

Gebelik şekeri %3 ila % 5 oranında görülse bile, bu annelerin ilerleyen zaman içinde %10’u şeker hastası olabilmektedir. Bunların dışında gebelik şekeri olan annede yüksek tansiyon ve preeklampsi (gebelik zehirlenmesi) riskinde artış görülür. Bu yüzden hamile kadınların 6 ayda bir açlık ve tokluk kan şekerlerine baktırmaları faydalı olacaktır.

Hamilelik sırasında alınan kilo miktarına dikkat edilmeli ve uygun bir egzersiz programı uygulanmalıdır. Gebelik boyunca 7 ila 12 kg. artış normal kabul edilmektedir. Kilo seviyesine dikkat edilerek anne adayındaki risk ortadan kaldırılabilir. Tüm bunlar ışığında şu soru akla gelebilmektedir: Gebelik Şekerinin Riskleri Nelerdir?

Hamilelikte seker yuklemesi4

Gebelikte şeker hastalığı ile karşı karşıya kalan kadınlarda bu problem 24. Haftada ortaya çıktığından doğacak bebekte herhangi bir anomali görülmez. Bebekte anormal bir durum, ancak ilk 3 ayda kan şekeri yüksek ise olabilir. Eğer anne adayında gebelik öncesinde şeker hastalığı varsa, kan şekeri kontrolü çok büyük önem taşır. Anneden gelen kan şekeri fazla olduğunda  bebeğin pankreası fazla insülin yapacak ve bu da yağ stoklanmasını arttırarak bebeğin iri olmasına neden olacaktır.

Diyabetik kadınların çocuklarının özürlü doğma riski, diyabetik olmayan kadınlara nazaran daha yüksektir.

Kan şekeri yükseldiğinde erken doğu riski artar.

Hamileliğin ikinci diliminde yüksek kan şekeri; tosuncuk bebek, bebekte güç solunum, bebekte düşük şeker problemi, kırmızı kan hücrelerinde artış (polisitemi), kalsiyum seviyesi düşüklüğü,  sarılık, ve doğumsal kalp rahatsızlıklarına sebep olabilmektedir.

Gebelik Şekeri Nasıl Tedavi edilir?

Geldik en son soruya… Gebelik Şekeri Nasıl Tedavi edilir?

Gebelik şekeri tedavisinde ilk izlenecek yol şahsa özel doğru ve dengeli bir beslenme programı oluşturmak ve bunu egzersizle dengelemektir. Bunun yanı sıra ek olarak akupunktur gibi tamamlayıcı tıp yöntemleriyle çözüm sağlanmaktadır. Tüm bu önlem ve yaklaşımlara rağmen hala sonuç alınamıyorsa insülin tedavisine başlanmaktadır. İnsülin tedavisine başlanan anne adayları evde kendi kendilerine kan şeker ölçümlerini yapabilirler ve insülin uygulayabilirler.

 

Yorumlarınızı Bekliyoruz